{"id":651,"date":"2019-12-23T15:23:50","date_gmt":"2019-12-23T21:23:50","guid":{"rendered":"http:\/\/aprenderquechua.com\/?p=651"},"modified":"2021-06-21T20:19:23","modified_gmt":"2021-06-22T02:19:23","slug":"oraciones-en-quechua-pronombres-demostrativos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/gramatica\/oraciones-en-quechua-pronombres-demostrativos\/","title":{"rendered":"Gram\u00e1tica 11: Pronombres demostrativos &#8211; Esto, Eso, Aquello"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns botones is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-button aligncenter\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/gramatica\/oraciones-en-quechua-sufijo-ta\/\">&lt;&lt;&lt;<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-button aligncenter\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/curso-de-quechua-gratis\/\">Lecciones<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-button aligncenter\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/gramatica\/oraciones-en-quechua-sufijo-qa-tercera-persona\/\">&gt;&gt;&gt;<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<script async=\"\" src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\n<!-- aprenderquechua-display-cuadrado -->\n<ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block\" data-ad-client=\"ca-pub-1730987954818825\" data-ad-slot=\"3042231937\" data-ad-format=\"auto\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script>\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\n<\/script>\n\n\n\n<p>Los pronombres demostrativos son: este, ese y aquel (con sus respectivos plurales), en espa\u00f1ol cada uno tiene 5 variaciones, por ejemplo: \u00e9ste, \u00e9sta, \u00e9stos y \u00e9stas; y el neutro esto. La buena noticia es que en quechua no hay variantes para ninguno\ud83d\ude03:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong><a href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/english\/vocabulary\/demonstrative-pronouns-this-that\/\" class=\"rank-math-link\"><span style=\"color:#F3534A\" class=\"tadv-color\"><span style=\"background-color:#FFF7B1\" class=\"tadv-background-color\">Read in English: Demonstrative pronouns<\/span><\/span><\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong><span style=\"color:#0073A8\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span><\/strong><\/td><td>\u00c9ste, \u00e9sta, esto, \u00e9stos, \u00e9stas<\/td><\/tr><tr><td><strong><span style=\"color:#0073A8\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span><\/strong><\/td><td>\u00c9se, \u00e9sa, eso, \u00e9sos, \u00e9sas<\/td><\/tr><tr><td><strong><span style=\"color:#0073A8\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span><\/strong><\/td><td>Aqu\u00e9l, aqu\u00e9lla, aquello, aqu\u00e9llos, aqu\u00e9llas<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Mira estos ejemplos:<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<script async=\"\" src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\n<ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block\" data-ad-format=\"autorelaxed\" data-ad-client=\"ca-pub-1730987954818825\" data-ad-slot=\"8481025056\"><\/ins>\n<script>\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\n<\/script>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><span style=\"color:#0073A8\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span> wayna<\/td><td><span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">\u00c9ste<\/span> joven<\/td><td><span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span> waynakuna<\/td><td><span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">\u00c9stos<\/span> j\u00f3venes<\/td><\/tr><tr><td><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span> wayna<\/td><td><span style=\"color:#F3534A\" class=\"tadv-color\">\u00c9se<\/span> joven<\/td><td><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span> waynakuna<\/td><td><span style=\"color:#F3534A\" class=\"tadv-color\">\u00c9sos<\/span> j\u00f3venes<\/td><\/tr><tr><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span> wayna<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Aqu\u00e9l<\/span> joven<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span> waynakuna<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Aqu\u00e9llos<\/span> j\u00f3venes<\/td><\/tr><tr><td><span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span> sipas<\/td><td><span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">\u00c9sta<\/span> joven<\/td><td><span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span> sipaskuna<\/td><td><span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">\u00c9stas<\/span> j\u00f3venes<\/td><\/tr><tr><td><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span> sipas<\/td><td><span style=\"color:#F3534A\" class=\"tadv-color\">\u00c9sa<\/span> joven<\/td><td><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span> sipaskuna<\/td><td><span style=\"color:#F3534A\" class=\"tadv-color\">\u00c9sas<\/span> j\u00f3venes<\/td><\/tr><tr><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span> sipas<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Aqu\u00e9lla<\/span> joven<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span> sipaskuna<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Aqu\u00e9llas<\/span> j\u00f3venes<\/td><\/tr><tr><td><span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span> runa<\/td><td><span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">\u00c9sta<\/span> persona<\/td><td><span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span> runakuna<\/td><td><span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">\u00c9stas<\/span> personas<\/td><\/tr><tr><td><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span> runa<\/td><td><span style=\"color:#F3534A\" class=\"tadv-color\">\u00c9sa<\/span> persona<\/td><td><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span> runakuna<\/td><td><span style=\"color:#F3534A\" class=\"tadv-color\">\u00c9sas<\/span> personas<\/td><\/tr><tr><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span> runa<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Aqu\u00e9lla<\/span> persona<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span> runakuna<\/td><td><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Aqu\u00e9llas<\/span> personas<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/contacto\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"431\" src=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/clases-virtuales.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1533\" srcset=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/clases-virtuales.jpg 700w, https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/clases-virtuales-300x185.jpg 300w, https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/clases-virtuales-676x416.jpg 676w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><figcaption>Cont\u00e1ctame por WhatsApp o Telegram:<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons aligncenter is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link has-background\" href=\"https:\/\/wa.me\/51978705986\" style=\"border-radius:2px;background-color:#1ec53f\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">WhatsApp: +51 978 705 986<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button is-style-outline is-style-outline--1\"><a class=\"wp-block-button__link has-text-color has-background\" href=\"https:\/\/t.me\/AprenderQuechuaCom\" style=\"border-radius:2px;background-color:#1c90cc;color:#ffffff\">Telegram<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>En algunos casos se podr\u00eda utilizar el plural, pero, generalmente en esos casos el significado seria: &#8216;estas cosas&#8217;, o &#8216;esas cosas&#8217;, aunque en esos casos ya no serian demostrativos. Haqaykuna no se usa.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong><span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Kaykuna<\/span><\/strong>: estas cosas<\/li><li><strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Chaykuna<\/span><\/strong>: esas cosas<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Por ejemplo:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Kaykuna<\/span> yachay: Saber <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">estas cosas<\/span> (en infinitivo, no imperativo).<\/li><li>\u00a1<span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Kaykuna<strong>ta<\/strong><\/span> yachay!: \u00a1Sabe estas cosas!<\/li><li><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Chaykuna<\/span> yachay: Saber <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">esas cosas<\/span> (en infinitivo, no imperativo).<\/li><li>\u00a1<span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Chaykuna<strong>ta<\/strong><\/span> yachay!: \u00a1Sabe esas cosas!<\/li><li>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">kaykuna<strong><em>ta<\/em><\/strong><\/span> ruwa<strong>y<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!: <span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> hagas <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">estas cosas<\/span><\/li><li>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">chaykuna<strong><em>ta<\/em><\/strong><\/span> ruwa<strong>y<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!: <span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> hagas <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">esas cosas<\/span><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Y si se a\u00f1ade el sufijo -ta se forman oraciones como las que aprendimos en la lecci\u00f3n anterior:<\/p>\n\n\n\n<!-- In-article1 -->\n<ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-layout=\"in-article\" data-ad-format=\"fluid\" data-ad-client=\"ca-pub-1730987954818825\" data-ad-slot=\"7368134539\"><\/ins>\n<script>\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\n<\/script>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Oraciones imperativas con el sufijo -ta<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">Kay<strong>ta<\/strong><\/span> ruwa<strong>y<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Haz <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">esto<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Chay<strong>ta<\/strong><\/span> ruwa<strong>y<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Haz <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">eso<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Haqay<strong>ta<\/strong><\/span> ruwa<strong>y<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Haz <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">aquello<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">kay<strong>ta<\/strong><\/span> ruwa<strong>y<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> hagas <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">esto<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">chay<strong>ta<\/strong><\/span> ruwa<strong>y<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> hagas <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">eso<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">haqay<strong>ta<\/strong><\/span> ruwa<strong>y<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> hagas <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">aquello<\/span>!<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">Kayta<\/span> ruwa<strong>ychis<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Hagan <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">esto<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Chayta<\/span> ruwa<strong>ychis<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Hagan <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">eso<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Haqayta<\/span> ruwa<strong>ychis<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Hagan <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">aquello<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">kayta<\/span> ruwa<strong>ychis<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> hagan <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">esto<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">chayta<\/span> ruwa<strong>ychis<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> hagan <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">eso<\/span>!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">haqayta<\/span> ruwa<strong>ychis<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> hagan <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">aquello<\/span>!<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Subamos un poco el nivel.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vocabulario nuevo:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong><em>Yachachiy<\/em><\/strong>: Ense\u00f1ar, hacer saber, hacer aprender (se a\u00f1adi\u00f3 el sufijo -chi al verbo yachay, este sufijo significa &#8216;hacer&#8217;, por ejemplo: llank&#8217;achiy es &#8216;hacer trabajar&#8217;)<\/li><li><strong><em>Turiyay, turiay<\/em><\/strong>: Molestar, fastidiar.<\/li><li><strong><em>Orqo<\/em><\/strong>: cerro<\/li><li><strong><em>Rikuy<\/em><\/strong>: ver, mirar<\/li><li><strong>Wayna-sipas<\/strong>: j\u00f3venes en general, aludiendo a ambos g\u00e9neros<\/li><\/ul>\n\n\n\n<!-- Feed1 -->\n<ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block\" data-ad-format=\"fluid\" data-ad-layout-key=\"-ef+6k-30-ac+ty\" data-ad-client=\"ca-pub-1730987954818825\" data-ad-slot=\"2934420723\"><\/ins>\n<script>\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\n<\/script>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span> wayna<strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> yachachi<strong>y<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Ense\u00f1a <strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">a<\/span><\/strong> <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">este<\/span> joven!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">Kay<\/span> wayna-sipas<em>kuna<\/em><strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> yachachi<strong>y<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Ense\u00f1a <strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">a<\/span><\/strong> <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">estos<\/span> j\u00f3venes! (ambos sexos)<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span> runa<strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> yachachi<strong>y<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Ense\u00f1a <strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">a<\/span><\/strong> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">esa<\/span> persona!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">Chay<\/span> runa<em>kuna<\/em><strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> yachachi<strong>y<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Ense\u00f1a <strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">a<\/span><\/strong> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">esas<\/span> personas!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span> orqo<strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> riku<strong>ychis<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Miren <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">aquel<\/span> cerro!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">Haqay<\/span> orqo<em>kuna<\/em><strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> riku<strong>y<\/strong>!<\/td><td>\u00a1Mira <span style=\"color:#005E8A\" class=\"tadv-color\">aquellos<\/span> cerros!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">kay<\/span> sipas<strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> turia<strong>y<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> molestes <strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">a<\/span><\/strong> <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">esta<\/span> joven!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">kay<\/span> sipas<em>kuna<\/em><strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> turia<strong>ychis<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> molesten <strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">a<\/span><\/strong> <span style=\"color:#0078D7\" class=\"tadv-color\">estas<\/span> j\u00f3venes!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">chay<\/span> warmi<strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> turia<strong>y<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> molestes <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\"><strong>a<\/strong><\/span> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">esa<\/span> mujer!<\/td><\/tr><tr><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">Ama<\/span> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">chay<\/span> warmi<em>kuna<\/em><strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">ta<\/span><\/strong> turia<strong>y<\/strong><span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">chu<\/span>!<\/td><td>\u00a1<span style=\"color:#D8373E\" class=\"tadv-color\">No<\/span> molestes <strong><span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">a<\/span><\/strong> <span style=\"color:#338A64\" class=\"tadv-color\">esas<\/span> mujeres!<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00bfY oraciones en presente, pasado y futuro? Bueno, como todos los pronombres demostrativos aluden a la tercera persona (pay, paykuna) es necesario que aprendamos el sufijo <strong>-qa<\/strong> para poder expresarnos m\u00e1s correctamente, eso lo veremos en la pr\u00f3xima lecci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns botones is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-button aligncenter\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/gramatica\/oraciones-en-quechua-sufijo-ta\/\">Lecci\u00f3n anterior:<br>Oraciones (-ta)<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-button aligncenter\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/curso-de-quechua-gratis\/\">Curso quechua:<br>Todas las lecciones<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-button aligncenter\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/gramatica\/oraciones-en-quechua-sufijo-qa-tercera-persona\/\">Siguiente lecci\u00f3n:<br>Sufijo -qa<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Los pronombres demostrativos son: este, ese y aquel (con sus respectivos plurales), en espa\u00f1ol cada uno tiene 5 variaciones, por ejemplo: \u00e9ste, \u00e9sta, \u00e9stos y \u00e9stas; y el neutro esto. La buena noticia es que en quechua no hay variantes para ninguno\ud83d\ude03: Read in English: Demonstrative pronouns Kay \u00c9ste, \u00e9sta, esto, \u00e9stos, \u00e9stas Chay \u00c9se, &#8230; <a title=\"Gram\u00e1tica 11: Pronombres demostrativos &#8211; Esto, Eso, Aquello\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/gramatica\/oraciones-en-quechua-pronombres-demostrativos\/\" aria-label=\"Leer m\u00e1s sobre Gram\u00e1tica 11: Pronombres demostrativos &#8211; Esto, Eso, Aquello\">Leer m\u00e1s<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,3],"tags":[27,35],"class_list":["post-651","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gramatica","category-vocabulario","tag-gramatica-quechua","tag-pronombres-demostrativos-en-quechua"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=651"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1569,"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651\/revisions\/1569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aprenderde.com\/quechua-cusco\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}